ઓક્સિડેશનકર્તા (oxidising agent) અને રિડક્શનકર્તા (reducing agent) એટલે શું? ઉદાહરણ સાથે સમજાવો.

(N/A) ઓક્સિડેશનકર્તા એ એવો પદાર્થ છે જે ઇલેક્ટ્રોન મેળવે છે અને રાસાયણિક પ્રક્રિયામાં તેનું રિડક્શન થાય છે. તેનાથી વિપરીત,રિડક્શનકર્તા એ એવો પદાર્થ છે જે ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે અને તેનું ઓક્સિડેશન થાય છે.
નીચેની રેડોક્ષ પ્રક્રિયાઓ ધ્યાનમાં લો:
$2 Na_{(s)} + Cl_{2_{(g)}} \rightarrow 2 Na^{+} Cl_{(s)}^{-}$
$2 Na_{(s)} + S_{(s)} \rightarrow (Na^{+})_{2} S_{(s)}^{-2}$
$2 Na_{(s)} + \frac{1}{2} O_{2_{(g)}} \rightarrow (Na^{+})_{2} O_{(s)}^{-2}$
આ પ્રક્રિયાઓમાં,$Na$ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે અને તેનું ઓક્સિડેશન થાય છે,તેથી તે રિડક્શનકર્તા તરીકે વર્તે છે. $Cl_{2}$,$S$,અને $O_{2}$ ઇલેક્ટ્રોન મેળવે છે અને તેમનું રિડક્શન થાય છે,તેથી તેઓ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$Na$ અને $Cl_{2}$ વચ્ચેની પ્રક્રિયાને બે અર્ધ-પ્રક્રિયાઓમાં વિભાજિત કરી શકાય છે:
ઓક્સિડેશન અર્ધ-પ્રક્રિયા: $2 Na_{(s)} \rightarrow 2 Na^{+}_{(g)} + 2 e^{-}$
રિડક્શન અર્ધ-પ્રક્રિયા: $Cl_{2_{(g)}} + 2 e^{-} \rightarrow 2 Cl^{-}_{(g)}$
કુલ પ્રક્રિયા: $2 Na_{(s)} + Cl_{2_{(g)}} \rightarrow 2 NaCl_{(s)}$
રેડોક્ષ પ્રક્રિયા એ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં એક પ્રક્રિયકમાંથી બીજા પ્રક્રિયકમાં ઇલેક્ટ્રોનનું સ્થાનાંતરણ થાય છે.